Çoklu Fiber Düzenlemesi Nedir?

Çok elyaflı düzenleme (MFA), Avrupa Birliği (AB) ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında gelişmekte olan ülkelerden elyaf ürünlerinde ihracatı kısıtlayan bir anlaşmaydı. Bu yüzden, bu ülkeler AB ve ABD'deki yerli sanayileri sollamazlardı. Anlaşma, AB ve ABD'deki sanayiyi korumak için kısa vadeli bir taktik olarak tasarlandı. Ayrıca çok lifli anlaşma olarak da bilinir.

Tekstil endüstrisi ürünleri çoklu elyaf düzenlemesi ile kaplandı. Spesifik ürünler iplik, kumaş ve giyimdir. Bu belirli endüstriler, emek yoğun oldukları için hedef alındı. Gelişmekte olan ülkelerin yüksek nüfusları ve düşük işçi maaşları nedeniyle bu sektörlerde tipik olarak bir avantaja sahip olduğu yerler.

Çok lifli düzenlemeye göre, gelişmekte olan ülkelerden yapılan ihracat kotaya tabi tutulmuştur. Her ülkeye, her bir madde için izin verilen sayıda ihracat tahsis edildi. Her gelişmiş ülkeye yılda yalnızca belirli bir oranda mal alınmasına izin verildi. Bu kotaya ulaşıldığında, ülke bir sonraki takvim yılına kadar ek mal veremedi.

Çoklu elyaf düzeninde bazı istisnalar vardı. Bangladeş gibi çok fakir ülkeler, kotalara tabi olmanın ulusun refahını ciddi şekilde etkileyeceği için kısıtlamalara tabi tutulmadı. Bu avantajı olan ülkeler, endüstrilerini, MFA'nın sona ermesinden kaynaklanan yeni rekabetin daha ucuz işçiliğe devam ettikçe kendilerine zarar vermeyecekleri bir seviyeye yükseltebildiler.

Çoklu elyaf düzenlemesi 1974 ve 2004 yılları arasında etkindi. Daha sonra Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) düzenlemelerine aykırı sayıldı. Bu nedenle, MFA, 1 Ocak 2005 itibariyle iptal edildi. O zamandan beri, gelişmiş ülkeler çoğaltmanın veya en azından çok lifli düzenlemenin etkisini yaklaştırmanın başka yollarını bulmaya çalıştı.

Çoklu elyaf düzenlemesi sona erdiğinde, Çin ihracatta keskin bir artış kaydetti. ABD ve AB, ülkeyi DTÖ’den katılım anlaşmasında belirtildiği gibi ticareti kısıtlamaya çağırdı. Bu, hem ABD hem de AB arasında belirli bir yıl boyunca kota kısıtlamaları ile sonuçlandı.

Çin'e yönelik çoklu fiber sonrası düzenleme kısıtlamaları, AB'deki bazı tartışmaların nedeni oldu. Çin yeni gereksinimleri öğrendiğinde, bu yeni kurallar yürürlüğe girmeden önce son tarihi geçme çabasıyla ihracatını katlanarak artırdı. Yıllık kota tutulması ve böylece AB limanlarında sevkiyatların yapılmasıyla sonuçlanan çok fazla ürün teslim edildi. Sonunda diplomatik bir karara varıldı.